Nieuwsfront

Waarom er nu ook in Nederland geprotesteerd wordt

De afgelopen twee weken is er door heel Nederland geprotesteerd tegen racisme en politiegeweld. De protesten zijn overgewaaid vanuit de Verenigde Staten, waar op 25 mei een zwarte man, George Floyd, overleed nadat hij ruim acht minuten in een nek klem werd gehouden door een politieagent. In de VS volgden heftige protesten met geweld en plunderingen. Maar waarom wordt er dan nu in Nederland geprotesteerd?

De protesten worden gehouden om twee redenen, racisme en politiegeweld. Het is namelijk niet de eerste keer in de VS dat een zwart persoon overlijdt door politiegeweld. Volgens de zwarte gemeenschap is er een duidelijk verschil tussen de omgang met zwarte mensen en witte mensen. Het gaat dus om discriminatie door de politie. Onschuldige zwarte mensen zijn daar sneller het slachtoffer van politiegeweld. Tussen 2015 en 2019 zijn er 2.412 witte Amerikanen en 1.262 zwarte Amerikanen overleden door politiegeweld, dit blijkt uit onderzoek van de organisatie Mapping Police Violence. Je zou hierdoor denken dat zwarte Amerikanen helemaal niet sneller het slachtoffer zijn. Maar, 60 procent van de Amerikaanse bevolking is wit. Een schamele 13 procent van de Amerikaanse bevolking is zwart. Dit betekent dat zwarte Amerikanen drie keer zoveel kans lopen om te overlijden door politiegeweld dan witte Amerikanen. Zwarte Amerikanen zijn dus wel degelijk sneller het slachtoffer van politiegeweld. Ook dit blijkt uit onderzoek van de organisatie Mapping Police Violence.

Politiegeweld in Nederland

In Nederland speelt politiegeweld veel minder dan in de VS. Dat is niet gek, gezien de VS een veel groter land is en veel meer inwoners telt. Ook mogen Amerikaanse burgers een wapen dragen en is het werk voor politieagenten daardoor gevaarlijker. Maar dat betekent niet dat het helemaal niet voorkomt in Nederland. In de afgelopen vier jaar zijn er 41 Nederlanders overleden tijdens of vlak na hun arrestatie. 18 procent hiervan was wit, 43 procent van kleur en 39 procent is onbekend. Dit blijkt uit onderzoek van Controle Alt Delete, een organisatie die zich inzet tegen etnisch profileren. Wat hier wel opvalt, is dat er geen één zaak is voorgelegd aan de rechter. Geen één politieagent is vervolgd. Vaak oordeelde het Openbaar Ministerie dat de politieagent niet buitenproportioneel handelde, en dus gewoon zijn of haar werk deed. 

Een bekend geval van politiegeweld in Nederland is Mitch Henriquez. Zijn dood is te vergelijken met de dood van George Floyd. Henriquez werd in 2015 minutenlang in een nek klem gehouden door een agent en een andere agent sloeg hem in zijn gezicht en gebruikte pepperspray. Henriquez overleed kort daarna. Uiteindelijk heeft de agent die hem in een nek klem hield een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden opgelegd gekregen. De agent die Henriquez in het gezicht sloeg, is in hoger beroep vrijgesproken. Volgens het gerechtshof handelde hij niet buitenproportioneel. Na het incident ontstonden er demonstraties tegen politiegeweld die uitliepen tot rellen. Ook in 2016 en 2017 waren er demonstraties om Henriquez te herdenken en politiegeweld tegen te gaan. De protesten van de afgelopen twee weken zijn ook voor Henriquez. 


Meer verhalen van slachtoffers van politiegeweld in Nederland lezen? Check dan: Slachtoffers van politiegeweld in Nederland


Racisme in Nederland

Institutioneel racisme is de belangrijkste reden voor Nederlanders om te protesteren. Het is een vorm van racisme die onbewust in de structuren van onze samenleving zit. Het is subtiel en systematisch. Tijdens de persconferentie van 3 juni zei premier Rutte het volgende over racisme in Nederland: “Ook hier is racisme, ook hier is discriminatie, dat is niet alleen een Amerikaans fenomeen.”

In de ideale wereld zou onze samenleving kleurenblind zijn. Maar dat is niet het geval. De actiegroep BlackLivesMatterNL schrijft het volgende op hun Facebookpagina over waar er etnisch geprofileerd wordt door Nederlandse instituten en organisaties: “De Belastingdienst heeft jarenlang mensen op basis van nationaliteit extra gecontroleerd. Talloze onderzoeken tonen aan dat er sprake is van institutioneel racisme op de arbeidsmarkt, in het onderwijs, binnen de politie en binnen andere instituten. De afgelopen jaren is het institutionele geweld tegen zwarte mensen in het bijzonder tot uiting gekomen tegen vreedzame demonstranten van Kick Out Zwarte Piet.”

BlackLivesMatterNL is de Nederlandse tak van de gelijknamige beweging die in 2013 in de Verenigde Staten ontstond als reactie op politiegeweld tegen Zwarte Amerikanen. Sindsdien zetten activisten van Black Lives Matter zich overal ter wereld in tegen alle vormen van geweld tegen zwarte mensen. 

Voorbeelden

Uit een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) met identieke, fictieve cv’s, bleek 44 procent van de autochtone sollicitanten uitgenodigd te worden voor een sollicitatiegesprek, tegenover 37 procent van de allochtone sollicitanten.  

Uit een ander onderzoek van het SCP blijkt dat twee derde van de jongens tussen de 12 en 23 jaar van Marokkaanse afkomst wel eens aangehouden is op verdenking van een strafbaar feit. Tegenover slechts een kwart van de autochtone jongens. 

Naast cijfers zijn er ook simpelweg bekende gebeurtenissen die institutioneel racisme bewijzen. Denk bijvoorbeeld aan de keer dat rapper Typhoon werd aangehouden in zijn nieuwe auto omdat hij ‘niet in het profiel past’. Of onze welbekende zwarte piet. Of toen Wilders zijn publiek vroeg of ze ‘minder Marokkanen’ wilden en hij daar nog altijd niet voor gestraft is. 

Institutioneel racisme speelt weldegelijk een rol in de Nederlandse samenleving. Alhoewel er liever niet over gesproken wordt. Cultuurhistoricus Nancy Jouwe zei hierover tegen Trouw: “Nederland is marktleider geweest in de slavenhandel. Je zou daarna verwachten dat ze ook marktleider zouden worden in kritische analyses. Dat is niet gebeurd. Institutioneel racisme is in Nederland een absoluut ondergeschoven kind. Er is nog een lange weg te gaan.”

Waarom

Dus waarom wordt er nu ook in Nederland geprotesteerd? Niet alleen uit solidariteit naar de Verenigde Staten, of om politiegeweld tegen te gaan. Maar vooral omdat racisme ook onze samenleving beïnvloedt. Het is tijd voor verandering. Of deze protesten ook daadwerkelijk iets teweeg gaan brengen, is nog de vraag. De protesten vragen in ieder geval aandacht voor het onderwerp en het zet mensen aan het denken.

Wil je ook bijdragen aan verandering? Check dan deze lijst van OneWorld met goede doelen en organisaties die je kunt steunen. 

Bronnen: EenVandaag, AD, Trouw, De Correspondent, OneWorld, NOS.


Lees ook: Is dit het begin van een verandering?


One thought on “Waarom er nu ook in Nederland geprotesteerd wordt

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *