Nieuwsfront

(Longread) Waarom is er alleen gedoe met de Nederlandse voetbalcompetitie?

Na een spannende periode is het hoge woord er eindelijk uit: de twee Nederlandse profvoetbal competities zijn definitief klaar. Er wordt niet meer gevoetbald tot september en de Nederlandse voetbalbond (KNVB) besloot om de competitie van dit seizoen niet meer af te maken. 

Het gevolg is dat er geen kampioen wordt aangewezen, geen teams kunnen degraderen uit de hoogste divisie en dat er geen teams kunnen promoveren naar de hoogste divisie. Dit zorgde voor onvrede bij verschillende voetbalclubs en ook de manier waarop dit besluit werd genomen leidde tot veel discussie in heel het land. De media schreven de afgelopen weken iedere dag over de mogelijke ontwikkelingen van de Eredivisie. Maar waarom is er alleen aandacht voor de voetbalcompetitie, terwijl competities van andere teamsporten met hetzelfde probleem zitten?

(tekst gaat onder foto verder)

Credits: Bert van Berkum

Europese tickets en promotie

Een van de discussiepunten van het niet uitspelen van de voetbalcompetitie heeft te maken met verdeling van Europese tickets. In Nederland gaan op dit moment de nummers 1 t/m 5 Europees voetbal spelen. Dat zijn in dit geval Ajax, AZ, Feyenoord, PSV en Willem II. Het voordeel van voetballen over de grens is dat het extra geld oplevert, door bijvoorbeeld kaartverkoop en prijzengeld dat door de UEFA (Europese voetbalbond) wordt uitgekeerd aan de clubs. De extra inkomsten komen vooral voor clubs met een wat kleinere begroting, zoals Willem II, goed van pas. 

Dat geldt ook voor FC Utrecht, die op plek zes eindigde en daardoor Europees voetbal misloopt. Het vervelende van deze situatie is dat FC Utrecht een wedstrijd minder heeft gespeeld. Door de storm Ciara werd de wedstrijd tegen Ajax in februari uitgesteld.  Als die wedstrijd zou zijn gewonnen, dan was de voetbalclub boven Willem II geëindigd en hadden ze Europees voetbal gespeeld. Nu de competitie stop is gezet, wordt de wedstrijd tegen Ajax niet meer ingehaald en kan de voetbalclub Europees voetbal, met de daarbij horende extra inkomsten, definitief vergeten. Het gevolg was een woedende directeur van FC Utrecht, die vond dat zijn ploeg onrecht werd aangedaan. 

(tekst gaat onder foto verder)

Door het besluit van de KNVB is FC Utrecht letterlijk het kind van de rekening
Credits: Bert van Berkum

Hetzelfde geldt ook voor de nummers één en twee van de Keukenkampioendivisie. Deze twee clubs (SC Cambuur en De Graafschap) hebben de meeste punten verzameld en waren hard op weg naar promotie. De KNVB besloot echter anders. Doordat de competitie niet werd afgemaakt konden er geen clubs degraderen uit de Eredivisie naar de Keukenkampioendivisie en een competitie met twintig clubs werd uitgesloten. Er blijft dan maar één optie over: niemand promoveert. Ook dit viel niet in goede aarde. De Graafschap-directeur Hans Martijn Ostendorp was niet blij met de beslissing van de KNVB en Cambuur-trainer Henk de Jong sprak zelfs van het grootste schandaal ooit in de Nederlandse voetbalhistorie, al kwam hij daar later wel op terug.

Doordat deze twee clubs niet promoveren, lopen ze veel inkomsten mis. Niet alleen omdat wedstrijden tegen topclubs als Ajax, PSV en Feyenoord meer publiek trekt en daardoor meer inkomsten worden binnengehaald, maar ook omdat Fox Sports alle wedstrijden van de Eredivisie uitzendt. FOX Sports betaalt meer televisiegeld aan Eredivisieclubs dan aan clubs uit de Keukenkampioendivisie. Hierdoor lopen Cambuur en De Graafschap (net als FC Utrecht) extra inkomsten mis, die ze hadden kunnen investeren in jeugdspelers, faciliteiten van de club of in het personeel. 

Hoofdklasse Hockey

Het is dus duidelijk dat het einde van de voetbalcompetitie gevolgen heeft voor een club. Maar hoe zit dat bij andere sporten? Ook daar wordt op Europees niveau gesport wordt. Kijk bijvoorbeeld naar de hockeycompetitie.  

Bij de Hoofdklasse hockey werkt het iets anders als bij voetbal. Als je bij hockey op de eerste plaats eindigt in het seizoen, dan ben je niet meteen kampioen. Daarvoor moet je nog een aantal play-offwedstrijden spelen. De nummer één speelt een halve finale tegen de nummer vier en de nummer twee speelt een halve finale tegen de nummer drie.  De winnaars van de halve finales nemen het tegen elkaar op in de finale. De winnaar daarvan is kampioen. 

(tekst gaat onder foto verder)

Bij de hockeyvrouwen zou HC Den Bosch kampioen worden, maar dat gaat niet door
Credits: Bert van Berkum

Uiteindelijk mogen er ook een paar teams meedoen aan het Europees toernooi. Aan dit toernooi doen er bij de mannen drie teams mee. Dit gaat niet op basis van de ranglijst, maar op basis van play-offwedstrijden. Het eerste ticket gaat naar de kampioen van het reguliere seizoen (dus het team dat op de eerste plaats staat na 22 wedstrijden) en de andere tickets worden verdeeld over de overige deelnemers van de play-offs.  Bij de vrouwen werkt dit hetzelfde, alleen mogen zij maar twee teams deel laten nemen in plaats van drie.  

Competitie afgelopen

De Nederlandse hockeybond besloot om de competitie per 8 maart te stoppen en heeft besloten om de huidge stand als definitieve eindstand te houden. Normaal gesproken worden er play-offs gehouden om het kampioenschap en om de verdeling van de Europese tickets, maar dat gebeurt nu niet. Er wordt, net als bij Eredivisie, geen kampioen aangewezen en de Europese tickets worden gegeven op basis van de stand. Bij de mannen zijn dit: Bloemendaal (1), Den Bosch (2), HGC (3) en bij de vrouwen gaan Den Bosch (1) en SCHC (2) op Europees niveau hockeyen. 

Deze beslissing werd door alle clubs geaccepteerd, al had HC Rotterdam (mannen) er wel moeite mee. Zij vonden dat ze recht hadden om op Europees niveau te hockeyen. De bond heeft gekeken naar de tussenstand op 8 maart (laatste weekend dat er werd gehockeyd) en heeft aan de hand van die stand besloten dat Den Bosch en HGC er beter voorstaan dan HC Rotterdam. 

Voorzitter Chevalier van HC Rotterdam laat in een reactie aan hoofdklasse.nl het volgende weten: “In België is er gekeken hoe de stand was halverwege het seizoen, omdat iedereen toen één keer tegen elkaar heeft gespeeld. Naar mijn idee een logische en ook de meest eerlijke manier om de aanwijsplekken voor de Europese Hockey League te bepalen. Halverwege stonden wij op de tweede plek (26 punten) achter Bloemendaal (30 punten). HGC (25), Den Bosch (24) en Kampong (20) stonden toen nog achter ons. De laatste vier speelrondes hebben wij de punten laten liggen, waardoor wij dus nu volgens de bond net naast een aanwijs plek grijpen.”

(tekst gaat onder foto verder)

Bij de mannen gaan HC Bloemendaal, HC Den Bosch en HGC op Europees niveau hockeyen
Credits: Bert van Berkum

De hockeybond heeft nog geen verdere uitleg gegeven aan de club uit Rotterdam, maar één ding lijkt zeker: de KNHB gaat zijn beslissing niet terugdraaien.  Het staken van de competitie was een snelle en duidelijke boodschap van de bond, die door de clubs maar geaccepteerd moest worden. De clubs mochten dus niet kiezen uit een scenario, iets wat in de voetballerij wel gebeurde. Het spelen van Europees hockey gaat in de hockeywereld meer om prestige dan om het geld. Even ter vergelijking: de winnaar van de Euro Hockey League krijgt €35.000,-, terwijl de winnaar van Champions league meer dan €60.000.000,- bij mag schrijven. Een groot verschil dus.

Zaalvolleybal

Ook de Nederlandse Volleybalbond heeft de profcompetitie noodgedwongen moeten stoppen, al leverde dat geen kritiek op van de deelnemende ploegen. Volgens de bond is er geen uitvoerbaar scenario om deze competities op een sportief gelijkwaardige en eerlijke manier tot een goed einde te brengen. Door het per direct stopzetten van de competities, worden er in het huidige seizoen geen teams kampioen. De volleybalbond vraagt haar leden om actief mee te denken hoe er voor het seizoen 2020-2021 een eerlijke competitie-indeling kan worden gemaakt. Alle voorstellen worden bekeken en uiteindelijk beslist de bond welk voorstel het beste is.  De bond bepaalt ook nog in overleg met de Eredivisieverenigingen hoe om te gaan met degradatie en afvaardiging Europees volleybal. Uiteindelijk is de volleybalbond tot de volgende besluiten gekomen: 

–  Het wedstrijdquotiënt bepaalt de eindstand

Bijvoorbeeld:

Team A: 41 punten / 18 wedstrijden = wedstrijdquotiënt 2,28
Team B: 37 punten / 16 wedstrijden = wedstrijdquotiënt 2,31
Team B hoger wedstrijdquotiënt, dus hoger in de stand

– In het seizoen 2020-2021 wordt een extra Topdivisiepoule van 12 teams ingevoegd. Hierdoor kunnen in de poules t/m de 3e divisie minimaal de nummer 1 én nummer 2 promoveren. Daarnaast blijft degradatie beperkt tot de nummers 12 in de 2e en 3e divisie.

– De nummer 3 uit de degradatiepoule van de Eredivisie degradeert naar de Topdivisie.

De nummer 1 wordt niet benoemd tot kampioen. De eindstanden (op basis van het wedstrijdquotiënt)  worden alleen gebruikt om te bepalen welk team promoveert, degradeert en welke teams in Europa mee gaan doen. Bij de vrouwen gaat alleen de nummer  één Europa in, terwijl bij de mannen de nummers één en twee op Europees niveau gaan volleyballen.   

De maatregelen van de volleybalbond zijn weer anders dan die van de voetbal of –hockeybond. Toch worden de maatregelen door alle betrokken clubs geaccepteerd, omdat iedereen vond dat dit de eerlijkste manier was om de eindstand te bepalen. 

(tekst gaat onder foto verder)

Foto ter illustratie

Basketball  

Tot slot nemen we ook nog even de basketballers mee. De Nederlandse Basketbalbond was de eerste bond die besloot om de competitie te stoppen. Voorzitter Braakman laat aan de NOS weten dat een herstart van de competitie niet mogelijk is, omdat spelers niet kunnen spelen, maar ook niet kunnen trainen. Uiteindelijk is er bepaald om geen kampioen aan te wijzen, maar wel de Europese tickets te verdelen op basis van de deze eindstand. “Alle clubs hebben unaniem gekozen om het op deze manier te doen, omdat ze allemaal een goede verstandhouding hebben met elkaar ”, vertelt Braakman. Het is overigens wel opvallend dat er een unaniem besluit is. omdat er toch altijd wel teams benadeeld worden.

Conclusie

Uiteindelijk heeft iedere sportbond zijn eigen keuze gemaakt en opvallend is dat alleen de Nederlandse voetbalclubs problemen hebben met het besluit van hun bond. Dat komt omdat de KNVB besloot om teams te mee te laten stemmen voor een oplossing. Heel royaal van de Nederlandse voetbalbond, al is er uiteindelijk niks met de stemmen is gedaan. 

De hockeybond was daarin veel duidelijker. Die besloten de competitie te stoppen en daar moesten de clubs het mee doen, geen discussie mogelijk. Op een enkele club na, was daar ook geen bezwaar tegen. Dat is eigenlijk wel logisch, omdat er in de hockey wereld niet zo veel geld om gaat als in de voetbalwereld. Deelname aan een Euro Hockey League levert een club een paar duizend euro op, terwijl een voetbalclub die meedoet aan een Europese competitie kan rekenen op bedragen van meer dan 100.000 euro. De commerciële belangen in het voetbal zijn simpelweg het grootst.

De hockeyclubs zullen het meer moeten hebben van de contributie van leden. Dat kan ook makkelijker, omdat iedereen voor een profclub kan komen hockeyen. Dat kan bij het voetballen niet, daar moet je gescout worden. Je kunt niet zeggen van ‘ik wil bij Ajax voetballen, dus ik meld mij even aan bij de club’ terwijl je dat bij bijvoorbeeld HC Bloemendaal wel kan doen. Het is overigens niet zo dat je automatisch naar het eerste elftal gaat en op topniveau gaat hockeyen. 

Ook de basketbalbond kon op veel steun rekenen van de clubs. Zij hebben net als de Nederlandse voetbalbond clubs mee laten beslissen over de uitkomst van de competitie. Het enige verschil is dat de basketbalbond wel iets heeft gedaan met de meningen van de clubs. De basketbalclubs hebben wel aangegeven elkaar op verschillende manieren te gaan helpen. Tot slot kon ook de volleybalbond op veel steun rekenen. Zij hebben aan hun leden gevraagd of die mee konden denken voor een oplossing. Uiteindelijk hebben ze een oplossing gevonden die het meest eerlijk was, aangezien de clubs (net als bij voetbal en basketbal) niet allemaal even veel wedstrijden hadden gespeeld. 

Eigenlijk kon iedere bond wel op steun rekenen, behalve de KNVB. Zij hebben het verkeerd aangepakt, dat voor veel commotie zorgde. Maar goed, waarschijnlijk zou elke aanpak wel geleid hebben tot boze reacties. Het grote verschil tussen voetbal en de andere sporten zit hem in het geld. Waar bij andere sporten om duizenden euro’s gaat, gaat het in de voetballerij om tonnen/miljoenen. Op het moment dat een club dit soort bedragen niet binnen krijgt, moet het bezuinigen op bijvoorbeeld kantoorpersoneel. De voetballerij heeft dus ook een belangrijke maatschappelijke bijdrage. Vandaar ook de woede bij de benadeelde clubs, want zo zie je, voetbal is meer dan een simpel spelletje. 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *